Rompre le naan : boulangerie ouïghoure et colonisation chinoise, 1877-2023

Diplôme Thèse Rompre le naan : boulangerie ouïghoure et colonisation chinoise, 1877-2023 fre 2025-06-06 2025-06-06 author Maillet Léo 857843 moyens communs des études est-asiatiques (ESTCO) director Zhang Laure 135352 moyens communs des études est-asiatiques (ESTCO) director Dudoignon Stéphane 573 10.13097/archive-ouverte/unige:189257 urn:nbn:ch:unige-1892574 L. 1181 Quelle est la place de la boulangerie dans la société ouïghoure ? Comment cet ensemble de pratiques et de savoir-faire a-t-il été impacté par la colonisation chinoise ? Dans quelle mesure la boulangerie a-t-elle été mobilisée comme une ressource permettant à la société ouïghoure non seulement d’endurer cette colonisation, mais aussi de lui résister ? Basée sur une enquête de terrain de sept mois en Chine et en Turquie, complétée par l’analyse croisée de sources ouïghoures, chinoises et turques, cette thèse propose de répondre à ces questions en combinant approches historique et anthropologique du fait alimentaire en situation coloniale. Le pain, que les Ouïghours désignent au moyen du terme persan « naan » (Ouï. : nan نان), est ainsi envisagé comme un objet à la fois culturel et politique, qui permet de situer la société ouïghoure dans différents processus passés et contemporains : (1) son développement en tant que société sédentaire d’Asie centrale, dont les modes de vie et d’organisation sociale sont fortement ancrés dans l’agriculture paysanne, l’architecture climatique des oasis et l’islam soufi ; (2) la colonisation chinoise du Turkestan oriental, aujourd’hui officiellement désigné comme la Région autonome ouïghoure du Xinjiang, et la transformation progressive de ce territoire en colonie de peuplement de la République populaire de Chine ; (3) l’émergence de pratiques d’endurance et de résistance à la colonisation chinoise de peuplement dans lesquelles la boulangerie et le naan ont joué, et jouent toujours aujourd’hui, un rôle déterminant. What is the significance of bread-making in Uyghur society? What are the impacts of Chinese colonisation on this set of practices and know-how? To what extent has bread-making been mobilised as a resource allowing Uyghur society not only to endure colonisation, but also to resist it? This dissertation proposes to answer these questions by combining historical and anthropological approaches to food in colonial contexts. It draws on seven months of fieldwork in China and Türkiye, as well as a cross-analysis of Uyghur, Chinese and Turkish sources. Bread, which Uyghurs refer to by using the Persian word “naan” (Uy.: nan نان), is thus approached as a cultural and political object that can help us situate Uyghur society in different processes, past and present: (1) its development as a Central Asian sedentary society, whose lifeways and social organisation are deeply anchored in peasant agriculture, oasis climatic architecture and Sufi Islam; (2) the Chinese colonisation of East Turkestan, today officially named the Xinjiang Uyghur autonomous region, and the progressive transformation of this territory in a settler-colony of the People’s Republic of China; (3) the emergence of practices of endurance and resistance to Chinese settler colonialism in which bread-making and naan have played, and continue to play, a decisive role. تېما: « نان ئوشتۇش - ئۇيغۇر ناۋايلىقى ۋە خىتاي مۇستەملىكىچىلىكى،1877-2023 » قىسقىچە مەزمۇنى: ناۋايلىقنىڭ ئۇيغۇر جەمئىيىتىدىكى ئورنى قانداق؟ بۇ بىر يۈرۈش ئەمەلىيەتلەر ۋە بىلىملەر توپلىمى خىتاي مۇستەملىكىچىلىكنىڭ قانداق تەسىرىگە ئۇچرىغان؟ ناۋايلىق بىر بايلىق سۈپىتىدە، قايسى شەكىلدە، ئۇيغۇر جەمئىيىتىنىڭ مۇستەملىكىچىلىككە بەرداشلىق بېرىشىگىلا ئەمەس، يەنە ئۇنىڭغا قارشى تۇرۇشىغا تۈرتكە بولغان؟ خىتاي ۋە تۈركىيەدە ئېلىپ بېرىلغان يەتتە ئايلىق مەيدان تەكشۈرۈشكە ئاساسلانغان، شۇنداقلا، ئۇيغۇرچە، خىتايچە ۋە تۈركچە مەنبەلەرنى كىرىشتۈرۈپ ئانالىز قىلىش ئارقىلىق تولۇقلانغان مەزكۇر دېسسېرتاتسىيە، مۇستەملىكە ۋەزىيىتىدىكى يېمەكلىكنىڭ تارىخى ۋە ئىنسانشۇنلىق نۇقتىلىرىنى بىرلەشتۈرگەن ھالدا، بۇ سوئاللارغا جاۋاپ بېرىشنى مەقسەت قىلىدۇ. ئۇيغۇرلار پارسچە ئاتالغۇ "نان"دىن ئېلىپ نام بەرگەن نان ئوخشاش ۋاقىتتا يەنە مەدەنىي ۋە سىياسىي شەيئى سۈپىتىدە، ئۇيغۇر جەمئىيىتىنى ئۆتمۈش ۋە بۈگۈنكى ئوخشىمىغان تارىخى جەريانلاردا تېپىشقا مۇۋەپپەق قىلىدۇ. (1) ئىجتىمائىي قۇرۇلمىسى دېھقانچىلىق-تېرىقچىلىقى، بوستانلىقلارغا خاس كىلىمات بىناكارلىقى ۋە سوپىزىملىق بىلەن ناھايىتى كۈچلۈك ھالدا يۇغۇرۇلۇپ كەتكەن ئوتتۇرا ئاسىيانىڭ ئولتۇراقلاشقان جەمئىيەت بولۇش سۈپىتىدىكى تەرەققىياتى. (2) بۈگۈنكى كۈندە رەسمىي ھالدا شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى دەپ بەلگىلەنگەن شەرقىي تۈركىستاننى خىتاينىڭ مۇستەملىكە قىلىشى ۋە بۇ تېرىتورىيەنىڭ بارغانسېرى خىتاي خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ كۆچمەن مۇستەملىكىسىگە ئايلاندۇرۇلۇشى. (3) خىتاي كۆچمەن مۇستەملىكىچىلىكىگە بەرداشلىق بېرىش ۋە ئۇنىڭغا قارشىلىق كۆرسىتىش ئۇسۇللىرىنىڭ ئوتتۇرىغا چىقىشىدا، ناۋايلىق ۋە ناننىڭ ئوينىغان ۋە ھېلىمۇ داۋاملىق ئويناۋاتقان ھەل قىلغۇچ رولى. ئاچقۇچلۇق سۆزلەر : ئۇيغۇر؛ يېمەكلىك/تائام؛ شەرقىي تۈركىستان؛ شىنجاڭ؛ كۆچمەن مۇستەملىكىچىلىكى 标题：掰馕：维吾尔打馕手艺与中国殖民统治，1877-2023年 摘要：打馕手艺在维吾尔社会中有何意义？中国殖民统治对这一套实践及技艺产生了哪些影响？打馕在多大程度上被动员为一种资源，不仅使维吾尔社会得以在殖民化中坚持下来，还成为了一种抵抗手段？本论文通过结合历史学和人类学的方法研究殖民语境下的饮食文化，试图回答上述问题。论文基于作者在中国与土耳其长达七个月的实地工作，以及对维吾尔语、中文和土耳其语文献的交叉分析展开研究。维吾尔人用波斯语“naan”（维吾尔语：nan，نان）来指代的这种面饼被视为一种文化和政治对象，可帮助我们理解维吾尔社会在以下不同历史与当代进程中的位置：(1) 作为中亚定居社会的发展，其生活方式和社会组织深深植根于农业、绿洲气候建筑和伊斯兰教苏菲派； (2) 中国对东突厥斯坦（今天正式命名为新疆维吾尔自治区）的殖民统治，以及这片领土逐步转变为中华人民共和国的移民殖民地；(3) 在抵抗中国殖民主义过程中形成的坚韧与反抗实践中，打馕手艺及馕一直与持续所扮演的关键角色。 Thèse en cotutelle avec l’École des hautes études en sciences sociales (EHESS) Paris Ouïghour Alimentation Turkestan oriental Xinjiang Colonialisme de peuplement Dewey 495 87 Département d'études est-asiatiques 3E false 703 Unité d'études chinoises 681d72c8-b7d5-4b23-baf7-712e2a204449 Thesis Public Mailet_Léo._Thèse_de_doctorat_2025..pdf 33585023 application/pdf CC BY-4.0 2a4d5945c83b8dd0f0f5709b6a1a0c25cc5fba9682560ac5a8e4f878221dbff1 32a7e85b-f6bd-403c-849a-de4a1bc04bfb Imprimatur Public Imprimatur_Doctorat_MAILLET.pdf 59371 application/pdf 63161e17b262fa1b4e6f41ee4bed510c444ff26621a60a77769111618237ca56 openAccess Faculté des lettres / Département d'études est-asiatiques

Title	Published in	Access level	OA Policy	Year	Views	Downloads

Rompre le naan : boulangerie ouïghoure et colonisation chinoise, 1877-2023				2025	76	82

Archive ouverte UNIGE

Maillet, Léo

account_balance Affiliation entities

Affiliation entities